NCERT Class 9 Sanskrit Chapter 1 Bharti Vasant Geet कक्षा - 9 प्रथम: पाठ: भरतीवसन्तगीति

NCERT SOLUTIONS CLASS 9 SANSKRIT LESSON 1


एन.सी.ई.आर.टी.  समाधान
कक्षा - 9 
प्रथम: पाठ:
भरतीवसन्तगीति


प्र0 .1 एकपदेन उत्तरं लिखत -
(क) कवि: कां सम्बोधयति ?
उ0 वाणी। 

(ख) कवि: वाणीं कां वादयितुं प्रार्थयति ?
उ0 वीणाम् ।

(ग) कीदृशीं वीणांं निनादयितुं प्रार्थयाति ?
उ0 नवीनाम् ।
(घ) गितिंं कथं गातु कथयति ?
उ0 मृदुंं ।

(ङ) सरसा: रसाला: कदा लसन्ति ?
उ0 वसन्ते (वसन्तसमये)

प्रश्न 2 पूर्णवाक्येन उत्तरं लिखत ।
(क) कवि: वाणींं किं कथयति ?
उ0 कवि: वाणींं कथयति यत् अयि वाणि। नवीनाम् वीणांं निनादय। ललित-निति-लीनाम् मृदुुुंं गाय ।

(ख) वसन्ते किंं भवति ?
उ0 वसन्ते मधुर-मञ्जरी-पिञ्जरी-भूत-माला: सरसा: रसाला: लसन्ति। ललित-कोकिला-काकलीनाम् कलापा:।

(ग) सलिलं तव वीणामाकर्ण्य कथम् उच्चलेत् ?
उ0 सलिलं तव वीणामाकर्ण्य लतानां निनान्तं सुमं शांतिशीलम् चलते् नदीनां कान्तसलिलं सलीलम् उच्चलेत्।

(घ) कवि: भगवतीं भारतीं कस्या: तीरे मधुमाधवीनां नतां पङिक्म् अवलोक्य वीणांं वादयितुं कथयति ?
उ0 कवि: भगवतीं भारतीं कालिन्दात्मजाया: सवानीतीरे मधुमाधवीनां नतां पङिक्म् अवलोक्य वीणांं वादयितुं कथयति।
प्रश्न 3 'क' स्तंभे पदानि 'ख' स्तंभे तेषांं पर्यायपदानि दत्रानि। तानि चित्वा पदानां समक्षे  लिखत ।

    'क' स्तम्भ

'ख' स्तम्भ

(क) सरस्वती

(1) तीरे 

(ख) आम्र्म

(2) अलीनाम 

(ग) पवन:

(3) समीर: 

(घ) तटे

(4) वाणी 

(ङ) भ्रमराणाम 

(5) रसाल: 

उत्तर -

     'क' स्तम्भ

'ख' स्तम्भ 

(क) सरस्वती

(4) वाणी 

(ख) आम्रम

(5) रसाल: 

(ग) पवन:

(3) समीर: 

(घ) तटे

(1) तीरे 

(ङ) भ्रमराणाम

(2) अलीनाम 


प्रश्न 4 अधोलिखित पदानि प्रयुज्य संस्कृत भाषया वाक्यरचनांं कुरुत -
उ0 (क) निनादय - अयि वाणी। नवीनाम् वीणाम् निनादय।
(ख) मन्दमन्दम् - प्रातः मन्दमन्दम् पवन: वहति।
(ग) मारुत: - शुद्ध: मारुत: वहति।
(घ) सलिलम् - सलिलम् स्वच्छम् पानीयम्।
(ङ) सुमन: - उद्याने सुमन: विकसति।

प्रश्न 5 प्रथमश्लोकस्य आशयं हिन्दी भाषया आङ्गल भाषया वा लिखत -
उ0 प्रथमश्लोकस्य आशयं - हे वाणी (सरस्वती)। नवीन वीणा बजाओ सुन्दर नीतियुक्त मधुर गीत गाओ।

प्रश्न 6 अधोलिखितपदानां विलोमपदानि लिखत -
उ0 (क) कठोरम् - कोमलम् ।
(ख) कटु - मधुरम् ।
(ग) शीघ्रम - शनै: शनै:।
(घ) प्राचीनम् - नवीनाम्।
(ङ) नीरस: - सरस:।

NCERT Class 9 (नवमकक्षाया:) Sanskrit (संस्कृतपाठ्यपुस्तकम्)  More Lessons Given Below -
एन.सी.ई.आर.टी. कक्षा 9 के अन्य अध्याय के प्रश्न-उत्तर निम्न है -
अध्याय के नाम पर क्लिक करें -

विषयानुक्रमणिका

1. भारतीवसन्तगीति:

Click Here

2. स्वर्णकाक:

Click Here

3. गोदोहनम्

Click Here

4. कल्पतरु:

Click Here

5. सूक्तिमौक्तिकम्

Click Here

6. भ्रान्तो बाल:

Click Here

7. प्रत्यभिज्ञानम्

Click Here

8. लौहतुला

Click Here

9. सिकतासेतु:

Click Here

10. जटायो: शौर्यम्

Click Here

11. पर्यावरणम्

Click Here

12. वाङमन: प्राणस्वरूपम्

Click Here



एन.सी.ई.आर.टी. कक्षा 9 के अन्य विषयों के प्रश्न-उत्तर निम्न है -

 हिन्दी

अंग्रेजी

संस्कृत

उर्दू 

 विज्ञान

गणित 

सामाजिक विज्ञान 

 


Comments